AI Marketing Agency

สัญญาจ้างเอเจนซี่การตลาด AI: ใครเป็นเจ้าของบัญชีโฆษณา ข้อมูล และ AI workflow

โดย ทีม TUG Growth Consultingอัปเดต อ่าน 9 นาที
คำตอบสั้น

หลักที่ปลอดภัยคือ ธุรกิจควรเป็นเจ้าของบัญชีและข้อมูลทั้งหมด ได้แก่ เพจ บัญชีโฆษณา Pixel ข้อมูลลูกค้า และไฟล์งานที่จ่ายเงินแล้ว ส่วนเอเจนซี่ได้สิทธิ์เข้าถึงแบบพาร์ทเนอร์ สำหรับ prompt และ AI workflow ควรแยกให้ชัดในสัญญาว่าส่วนไหนสร้างให้ธุรกิจโดยเฉพาะและต้องส่งมอบ ส่วนไหนเป็นเครื่องมือเดิมของเอเจนซี่ที่ให้ใช้ระหว่างสัญญา และต้องมีรายการส่งมอบเมื่อเลิกจ้าง ข้อมูลนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย

ปัญหาที่เจ้าของธุรกิจหลายคนเจอตอนเลิกจ้างเอเจนซี่ ไม่ใช่ผลงานที่ไม่ดี แต่เป็นการพบว่าบัญชีโฆษณาไม่ได้อยู่ในชื่อตัวเอง ไฟล์ต้นฉบับไม่ได้รับ และระบบ AI ที่ใช้ทำงานทุกวันหายไปพร้อมเอเจนซี่ ยุค AI ทำให้เรื่องนี้ซับซ้อนขึ้น เพราะมีทรัพย์สินใหม่อย่าง prompt, workflow และ AI agent ที่สัญญาแบบเดิมไม่เคยพูดถึง บทความนี้สรุปประเด็นความเป็นเจ้าของที่ควรเขียนในสัญญาก่อนเริ่มงาน

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อช่วยเตรียมคำถามก่อนทำสัญญา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ก่อนลงนามควรให้นักกฎหมายตรวจสัญญาที่ใช้จริง

ทำไมเรื่องความเป็นเจ้าของต้องตกลงก่อนเริ่มงาน?

เพราะตอนเริ่มงานทั้งสองฝ่ายยังคุยกันง่าย แต่ตอนเลิกจ้างมักไม่ใช่ และบางอย่างย้อนแก้ภายหลังได้ยาก ตัวอย่างเช่น บัญชีโฆษณาของ Meta เมื่อถูกเพิ่มเข้า Business Portfolio ไหนแล้ว การจัดการจะผูกอยู่กับพอร์ตนั้น เอกสารสำหรับนักพัฒนาของ Meta อธิบายว่าการ claim บัญชีโฆษณาเป็นขั้นตอนครั้งเดียว และหลัง claim แล้วจะจัดการบัญชีได้เฉพาะใน Business Manager นั้น พร้อมระบุว่าเอเจนซี่ส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้อง claim บัญชีของลูกค้า แต่ควรขอสิทธิ์เข้าถึงแทน (ดู Meta for Developers: Ad Accounts)

ข้อสรุปเชิงปฏิบัติคือ ให้ธุรกิจสร้างและถือบัญชีไว้ในพอร์ตของตัวเอง แล้วแชร์สิทธิ์ให้เอเจนซี่ ไม่ใช่ให้เอเจนซี่สร้างบัญชีให้ในชื่อเอเจนซี่

ทรัพย์สินการตลาดแต่ละอย่างควรเป็นของใคร?

ทรัพย์สินที่ผูกกับธุรกิจและลูกค้าควรเป็นของธุรกิจ ส่วนเครื่องมือที่เอเจนซี่พัฒนามาก่อนอาจเป็นของเอเจนซี่ได้ แต่ต้องเขียนให้ชัด ตารางนี้เป็นแนวทางเริ่มต้นสำหรับเจรจา

ทรัพย์สินควรเป็นของสิ่งที่ควรเขียนในสัญญา
เพจ / บัญชีโซเชียลธุรกิจธุรกิจเป็นผู้ดูแลสูงสุด เอเจนซี่ได้สิทธิ์ตามงานที่ทำ
บัญชีโฆษณาและวิธีชำระเงินธุรกิจบัญชีอยู่ใน Business Portfolio ของธุรกิจ เอเจนซี่เข้าถึงแบบพาร์ทเนอร์
Pixel / Dataset / เครื่องมือวัดผลธุรกิจสร้างในบัญชีธุรกิจ เพื่อไม่ให้ข้อมูลเหตุการณ์ที่สะสมไว้หายเมื่อเปลี่ยนทีม
ข้อมูลลูกค้าและรายงานธุรกิจห้ามนำไปใช้กับลูกค้ารายอื่น ส่งคืนหรือลบเมื่อจบสัญญา
ไฟล์ครีเอทีฟที่จ่ายเงินแล้วธุรกิจ (หรือได้สิทธิ์ใช้งานเต็ม)ส่งมอบไฟล์ต้นฉบับ ระบุสิทธิ์ใช้งาน และเงื่อนไขของภาพ เพลง ฟอนต์ที่มีลิขสิทธิ์
prompt / workflow ที่สร้างให้โดยเฉพาะต่อรองให้ส่งมอบแก่ธุรกิจรายการ prompt คู่มือขั้นตอน และการตั้งค่าที่ต้องส่งมอบ
ระบบหรือเทมเพลตเดิมของเอเจนซี่เอเจนซี่ธุรกิจได้ใช้ระหว่างสัญญา และระบุว่าอะไรจะหยุดทำงานเมื่อเลิกจ้าง
บัญชีเครื่องมือ AI และ Automationตกลงให้ชัดบัญชีอยู่ในชื่อใคร ใครจ่ายค่าสมาชิก และย้ายได้หรือไม่

อยากรู้ว่าธุรกิจคุณควรเริ่มแก้ตรงไหน?

Growth Diagnosis 1–2 สัปดาห์ ได้ 3–5 เรื่องที่ควรแก้ก่อน พร้อม Priority Map

ขอ Growth Diagnosis →

prompt และ AI workflow เป็นของใคร?

ไม่มีคำตอบเดียว ต้องแยกระหว่าง "สิ่งที่สร้างให้ธุรกิจโดยเฉพาะ" กับ "เครื่องมือเดิมของเอเจนซี่" แล้วเขียนทั้งสองส่วนลงในสัญญา

  • สร้างให้โดยเฉพาะ: เช่น Brand Voice Guide สำหรับ AI, prompt ที่ใช้ข้อมูลสินค้าและเสียงลูกค้าของธุรกิจ, ขั้นตอนตรวจงานที่ออกแบบตามทีมของธุรกิจ ส่วนนี้มีเหตุผลที่ธุรกิจจะขอให้ส่งมอบ เพราะสร้างจากข้อมูลของธุรกิจเอง
  • เครื่องมือเดิมของเอเจนซี่: เช่น ระบบรายงานหรือ AI agent ที่เอเจนซี่พัฒนามาก่อนและใช้กับหลายลูกค้า เอเจนซี่มักไม่ส่งมอบตัวระบบ แต่ธุรกิจควรได้ข้อมูลและผลลัพธ์ที่ระบบสร้างขึ้นระหว่างสัญญา
  • บัญชีเครื่องมือ: ถ้า workflow ทำงานบนบัญชีของเอเจนซี่ เมื่อเลิกจ้างจะหยุดทำงานทันที ถ้าธุรกิจต้องการใช้ต่อ ควรตกลงตั้งแต่แรกให้ตั้งบนบัญชีของธุรกิจ

ถ้า workflow ต้องใช้ข้อมูลลูกค้า ควรดูเรื่องข้อตกลงการประมวลผลข้อมูลควบคู่ไปด้วย (อ่านที่ ให้เอเจนซี่ใช้ AI กับข้อมูลลูกค้า ต้องระวัง PDPA อะไรบ้าง)

ทำไม Pixel และข้อมูลวัดผลต้องอยู่ในบัญชีของธุรกิจ?

เพราะข้อมูลเหตุการณ์ที่ Pixel และระบบวัดผลเก็บสะสมไว้ เป็นสิ่งที่ระบบโฆษณาใช้เรียนรู้ว่าใครคือลูกค้าที่ซื้อจริง ถ้า Pixel ถูกสร้างในบัญชีของเอเจนซี่ วันที่เปลี่ยนทีม ธุรกิจอาจต้องเริ่มเก็บข้อมูลใหม่ และเสียประวัติที่ใช้วัดผลย้อนหลัง

วิธีป้องกันคือสร้าง Pixel และเครื่องมือวัดผลอย่าง Google Analytics ในบัญชีของธุรกิจ แล้วแชร์สิทธิ์ให้เอเจนซี่ (พื้นฐานเรื่อง Pixel และ Conversions API อ่านได้ที่ Meta Pixel และ Conversions API คืออะไร)

เมื่อเลิกจ้าง ต้องส่งมอบอะไรบ้าง?

ควรมีรายการส่งมอบเป็นข้อๆ ในสัญญา พร้อมกำหนดเวลา ไม่ใช่แค่เขียนว่า "ส่งมอบงานตามสมควร"

  1. ยืนยันสิทธิ์บัญชี: ธุรกิจเป็นผู้ดูแลสูงสุดของเพจ บัญชีโฆษณา Pixel และเครื่องมือวัดผลทุกตัว แล้วจึงถอดสิทธิ์เอเจนซี่
  2. ส่งไฟล์: ไฟล์ต้นฉบับครีเอทีฟ แผนคอนเทนต์ และรายงานย้อนหลัง
  3. ส่งมอบ AI workflow ตามที่ตกลง: prompt คู่มือขั้นตอน และการตั้งค่า automation ที่สร้างให้โดยเฉพาะ
  4. สรุปบทเรียน: สิ่งที่ทดสอบแล้วได้ผลและไม่ได้ผล เพื่อให้ทีมถัดไปไม่ต้องเริ่มจากศูนย์
  5. จัดการข้อมูลลูกค้า: ส่งคืนหรือลบตามข้อตกลง พร้อมยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร

คำถามเรื่องบัญชีและข้อมูลเป็นส่วนหนึ่งของ 12 คำถามที่ต้องถามก่อนเซ็นสัญญากับเอเจนซี่ ส่วนแผนย้ายเอเจนซี่โดยไม่ให้ยอดสะดุด อ่านต่อที่ เมื่อไรควรเปลี่ยนเอเจนซี่ และย้ายอย่างไร

สัญญาณเตือนในสัญญามีอะไรบ้าง?

สัญญาณที่ควรถามต่อทันทีคือ เอเจนซี่ขอสร้างบัญชีโฆษณาหรือ Pixel ในชื่อตัวเอง หรือไม่ยอมระบุว่าเมื่อเลิกจ้างจะส่งมอบอะไร

  • สัญญาไม่พูดถึงไฟล์ต้นฉบับ หรือเขียนว่าไฟล์ทั้งหมดเป็นของเอเจนซี่
  • ไม่ระบุว่าใช้เครื่องมือ AI อะไรกับข้อมูลของธุรกิจ
  • ค่าเครื่องมือ AI ถูกรวมในค่าบริการ แต่บัญชีอยู่ในชื่อเอเจนซี่ทั้งหมด โดยไม่มีแผนย้าย
  • ระยะแจ้งยกเลิกสั้นมาก จนส่งมอบงานไม่ทัน หรือยาวมากจนเปลี่ยนทีมไม่ได้

Thumbs Up Global (TUG) ใช้หลักให้บัญชีและข้อมูลอยู่ในชื่อธุรกิจ และให้ทีมเข้าถึงในฐานะพาร์ทเนอร์ ถ้าต้องการคนช่วยวาง brief และรายการส่งมอบก่อนจ้างเอเจนซี่ สามารถ ติดต่อทีมงาน ได้

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าบัญชีโฆษณาอยู่ในชื่อเอเจนซี่ เลิกจ้างแล้วจะเกิดอะไรขึ้น?

ธุรกิจอาจเสียสิทธิ์เข้าถึงประวัติแคมเปญ ข้อมูลกลุ่มเป้าหมาย และการตั้งค่าที่สะสมมา ต้องเริ่มบัญชีใหม่และเรียนรู้ใหม่ ทางที่ดีคือให้บัญชีอยู่ใน Business Portfolio ของธุรกิจตั้งแต่แรก และให้เอเจนซี่เข้าถึงในฐานะพาร์ทเนอร์

prompt ที่เอเจนซี่เขียนให้ เป็นของใคร?

ขึ้นกับที่ตกลงในสัญญา prompt และ workflow ที่สร้างขึ้นจากข้อมูลและโจทย์ของธุรกิจโดยเฉพาะ ธุรกิจมักต่อรองให้ส่งมอบได้ ส่วนระบบหรือเทมเพลตที่เอเจนซี่พัฒนามาก่อนและใช้กับหลายลูกค้า เอเจนซี่มักเก็บสิทธิ์ไว้ ควรเขียนแยกสองส่วนนี้ให้ชัด

ไฟล์ครีเอทีฟที่ทำด้วย AI ใครเป็นเจ้าของ?

เรื่องลิขสิทธิ์ของงานที่สร้างด้วย AI ยังเป็นประเด็นที่ซับซ้อนและขึ้นกับกฎหมายของแต่ละประเทศ สิ่งที่ทำได้ในสัญญาคือกำหนดว่าเอเจนซี่ต้องส่งมอบไฟล์ต้นฉบับและให้สิทธิ์ใช้งาน และรับรองว่าไม่ได้ใช้ภาพหรือเสียงที่ละเมิดสิทธิ์ผู้อื่น ควรปรึกษานักกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ

ควรมีระยะแจ้งยกเลิกสัญญากับเอเจนซี่นานเท่าไร?

ไม่มีตัวเลขตายตัว สิ่งสำคัญคือระยะแจ้งต้องนานพอให้ส่งมอบงานครบ เช่น ย้ายสิทธิ์บัญชี ส่งไฟล์ และสอนทีมหรือเอเจนซี่ใหม่ ควรเขียนรายการส่งมอบและกำหนดเวลาไว้ในสัญญา แทนการเขียนแค่จำนวนวัน

T

ทีม TUG Growth Consulting
ทีมที่ปรึกษาด้าน Growth Strategy, Fractional CMO, AI Marketing และ Search Growth ในเครือ Thumbs Up Global ทำงานกับธุรกิจ SME และคลินิกในไทย

ถ้ายังไม่รู้ว่าควรเริ่มตรงไหน —
เริ่มจากคุยกันก่อน

เล่าเป้าหมายและปัญหาของธุรกิจให้เราฟัง ทีม TUG จะช่วยมองว่าควรแก้ตรงไหนก่อน และเหมาะกับบริการแบบใด

จอง Growth Consultation →